عطا ملك جوينى
809
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسي )
الواقفة » يا « غال » يا « فى مذهبه ارتفاع » و نحو ذلك از تعبيرات معموله ما بين ايشان . پس خود مجرّد سكوت ايشان از ذكر مذهب عبد اللّه بن ميمون قدّاح و عدم اشارهء به اينكه او از غير فرقهء شيعهء اماميّه بوده به نحو قطع و يقين كاشف است از اينكه صاحب ترجمه در نظر ايشان از زمرهء شيعهء اماميّه محسوب و اصلا و ابدا و مطلقا ربطى و تعلّقى خواه به طايفهء اسماعيليّه و خواه به غير آن طايفه نداشته است . تقرير ديگر : گفتيم كه اجماعى كتب رجال شيعه است كه عبد اللّه ابن ميمون قدّاح معاصر با امام جعفر صادق عليه السّلام و از رواة احاديث از آن حضرت بوده است . حال گوئيم كه علاوه بر تصريح كتب رجال به اين فقره در عموم كتب معتبرهء احاديث شيعه نيز از قبيل كافى كلينى و من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق و تهذيب شيخ طوسى و غيرها احاديث كثيرهء متنوّعه موزّع بر غالب ابواب آن كتب از عبد اللّه بن ميمون قدّاح به اسانيد متّصل صحيح روايت كردهاند كه او خود آن احاديث را بلا واسطه از حضرت صادق روايت نموده است ، و فقط در كتاب كافى كلينى از اصول و فروع آن قريب صد و پنجاه حديث كمابيش از اين قبيل موجود است كه راقم سطور جميع آن احاديث را جداگانه از كتاب مزبور استخراج نموده و ذيلا نمونهاى از آنها به دست خواهد داد . مقصود اينست كه معاصر بودن صاحب ترجمه با امام جعفر صادق و بودن وى از جملهء رواة معروف شيعه از آن حضرت نه فقط اجماعى كتب رجال شيعه است بلكه از عموم كتب احاديث ايشان نيز در كمال صراحت و وضوح اين فقره مستفاد و اين مسئله از مسلّمات و قطعيّات تاريخ و به كلّى محرز است و به هيچ وجه من الوجوه محلّ شكّ و ترديد و تأمّلى نيست . و اين اصرار ما در اثبات اين مسئلهء واضحه كه در حقيقت از قبيل توضيح واضحات است فقط از آن بابت است كه بعضى از مورّخين را چنان كه بعد ازين به تفصيل ذكر خواهيم كرد در خصوص عصر صاحب ترجمه اشتباهات غريبى دست داده و او را از رجال اواسط و بلكه حتّى اواخر قرن سوّم هجرى شمردهاند و حال آنكه وفات امام جعفر صادق در سنهء 148 روى داده ، پس كسى كه معاصر او بوده چگونه ممكن است كه باز صد الى صد و پنجاه سال ديگر بعد از وفات آن حضرت زيست نموده باشد . و ما حسب الوعده براى اينكه هم مقياسى از نوع احاديث مرويّهء عبد اللّه ابن ميمون قدّاح از حضرت صادق و در نتيجه ميزانى از سليقه و مشرب و افكار راوى آنها يعنى عبد اللّه بن ميمون مذكور به دست آيد و هم سلسلهء اسناد اين احاديث و در ضمن معاصر بودن عبد اللّه بن ميمون قدّاح با حضرت صادق به نحو وضوح محقّق گردد ذيلا عدّهاى از